Từ những điểm trường heo hút giữa núi rừng Tây Bắc đến các vùng sông nước Nam Bộ, hành trình xây dựng Thư viện cộng đồng mang tên Chắp cánh của CC Foundation luôn bắt đầu từ mong muốn rất giản dị: để mỗi trẻ em đều có cơ hội lớn lên cùng sách, để mỗi cộng đồng đều có không gian chung nuôi dưỡng tri thức và kết nối con người. Trong hơn 5 năm hoạt động, CC Foundation đã tài trợ xây dựng 35 thư viện cộng đồng tại các trường học thuộc Lào Cai, Tuyên Quang, Sơn La, Phú Thọ, Lai Châu, Điện Biên, Quảng Trị, Vĩnh Long và Cà Mau. Mỗi công trình không chỉ mang đến một phòng đọc khang trang mà còn mở ra một không gian học tập, sinh hoạt văn hóa dành cho học sinh, phụ huynh và người dân địa phương.

Điểm khác biệt trong mô hình thư viện cộng đồng của CC Foundation là Quỹ không dừng lại ở việc tài trợ cơ sở vật chất. Sau khi khánh thành, Quỹ Chắp cánh sẽ tiếp tục đồng hành cùng nhà trường và địa phương thông qua các cuộc thi lan tỏa văn hóa đọc được tổ chức hằng năm. Mô hình này đã được triển khai hiệu quả tại hầu hết các thư viện cộng đồng Chắp cánh từ năm 2021, góp phần đưa việc đọc sách trở thành một hoạt động thường xuyên trong nhà trường và cộng đồng thay vì chỉ là một phong trào ngắn hạn.

Trong thời gian qua, CC Foundation đã nhận được nhiều câu hỏi từ các địa phương mong muốn xây dựng thư viện cộng đồng. Để giúp các đơn vị có thêm thông tin, xin chia sẻ những tiêu chí và quy trình tiếp nhận tài trợ sau đây.

Các địa phương có nhu cầu có thể liên hệ trực tiếp với CC Foundation thông qua fanpage chính thức của Quỹ Chắp cánh. Quỹ ưu tiên những địa bàn vùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn, có mật độ dân cư tập trung và có điều kiện để phát triển văn hóa đọc lâu dài. Mỗi thư viện cộng đồng Chắp cánh sẽ do một trường Tiểu học hoặc THCS trực tiếp quản lý với sự đồng hành và cam kết của UBND cấp xã. Nhà trường cần bố trí không gian khoảng 40–60 m² để xây dựng phòng đọc mở, tạo điều kiện để học sinh, phụ huynh và người dân địa phương cùng sử dụng.

Mức tài trợ cho mỗi dự án là 110 triệu đồng, bao gồm việc cải tạo hoặc xây dựng không gian thư viện, trang bị bàn ghế, tủ kệ và khoảng 500–1.000 đầu sách mới. Nguồn sách được nhà trường chủ động lựa chọn từ ba nhà xuất bản gồm Kim Đồng, Chính trị quốc gia Sự thật và Nông nghiệp nhằm bảo đảm sự phong phú về nội dung và phù hợp với nhiều nhóm độc giả từ thiếu nhi đến người lớn.

Để mỗi công trình thực sự phát huy hiệu quả, CC Foundation sẽ phối hợp với Ban Giám hiệu nhà trường và lãnh đạo địa phương tổ chức các buổi làm việc trực tuyến nhằm nghiên cứu tính khả thi của dự án. Với những địa bàn cần đánh giá kỹ hơn, Ban Điều hành Quỹ sẽ trực tiếp khảo sát trước khi quyết định tài trợ. Tiếp đó, nhà trường sẽ xây dựng một đề án phát triển thư viện cộng đồng, trong đó trình bày đặc điểm địa phương, phương án xây dựng, dự toán kinh phí và kế hoạch phát triển văn hóa đọc trong ít nhất ba năm. Sau khi đề án được phê duyệt, CC Foundation, nhà trường và UBND cấp xã sẽ ký kết thỏa thuận tài trợ. Quỹ sẽ giải ngân 80% kinh phí để nhà trường chủ động triển khai công trình, 20% còn lại được chuyển sau khi công trình hoàn thành, nghiệm thu và chính thức đưa vào sử dụng.

Hành trình của một thư viện Chắp cánh không kết thúc trong ngày khánh thành. Ngay sau khi đi vào hoạt động, thư viện có thể tiếp tục được CC Foundation xem xét hỗ trợ 10 triệu đồng mỗi năm học để tổ chức các hoạt động lan tỏa văn hóa đọc. Việc hỗ trợ được thực hiện theo từng năm trên cơ sở đánh giá hiệu quả hoạt động thực tế của thư viện và sự gắn kết của nhà trường, địa phương trong việc duy trì không gian đọc.

Trong thời gian tới, mô hình này sẽ tiếp tục được CC Foundation triển khai tại nhiều địa phương mới. Mỗi thư viện được xây dựng sẽ không chỉ bổ sung thêm một phòng đọc, mà còn góp phần hình thành một trung tâm sinh hoạt văn hóa của cộng đồng, nơi những trang sách kết nối các thế hệ và gieo những hạt mầm tri thức cho tương lai. CC Foundation tin rằng, khi nhà trường, chính quyền địa phương và cộng đồng cùng chung tay, mỗi thư viện sẽ trở thành một công trình sống, tiếp tục lan tỏa giá trị nhiều năm sau ngày khánh thành và góp phần bồi đắp một thế hệ ham đọc, ham học và sẵn sàng chắp cánh cho những ước mơ vươn xa.