Trong những ngày xuân 2025, CC Foundation có dịp trở lại bản Bướt (xã Chiềng Yên, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La) để đánh giá hiệu quả dự án “Trồng rừng nhiều tán trên đất dốc” (hay còn gọi là dự án Vườn Rừng) do Vân Hồ Agritage thực hiện với sự hỗ trợ tài chính từ Quỹ Chắp cánh. Quả đồi trọc 1 hecta kết hợp trồng rừng 7 tán với việc bảo tồn và phát triển sản phẩm nông nghiệp bản địa gần 3 năm trước giờ đã phủ kín màu xanh cây rừng và rộn ràng trong không khí đón mừng năm mới của những người dân bản Thái đã có cuộc sống ấm no, hạnh phúc hơn từ trồng rừng và khai thác du lịch di sản.

Trong nỗ lực phủ xanh đất trống đồi trọc bằng các loài cây bản địa và tạo sinh kế bền vững cho người dân địa phương, CC Foundation đã đồng hành Vân Hồ Agritage trong dự án trồng rừng từ tháng 4/2022. Agritage là tên viết tắt, được ghép bởi hai chữ tiếng Anh là Agriculture (nông nghiệp) và Heritage (di sản) mà Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Tây Bắc đăng ký thương hiệu với sứ mệnh bảo tồn và phát triển Nông nghiệp Di sản Việt Nam. Dự án “Vườn Rừng” được xây dựng với mục tiêu tạo ra một mô hình rừng nhiều tán canh tác bền vững trên đất dốc. Vườn Rừng mô phỏng hệ sinh thái của rừng tự nhiên, tận dụng sự tương hỗ giữa các tầng tán để tạo dinh dưỡng cho cây phát triển. Tầng 1 là cây lâm nghiệp lâu năm như dẻ và trám với bộ rễ cắm sâu giúp giữ đất. Tầng 2 là cây ăn quả có giá trị như lê, cam ruột đỏ, sống nương nhờ vào lớp mùn được tạo ra từ nhóm cây lâm nghiệp và cho thu hoạch sau 3 đến 5 năm. Tầng 3 là nhóm cây họ đậu như lạc và đỗ tương, giúp cải tạo đất và cho thu hoạch theo mùa vụ ngắn ngày. Tầng 4 là những cây dược liệu như củ bình vôi cho thu hoạch sau 3 năm. Tầng 5, 6, 7 là các nhóm cỏ cộng sinh, giúp giữ mùn, giữ nước cho đất. Bộ rễ của 7 tầng cây tương ứng với 7 loài khác nhau như một hàng rào giữ đất, ngăn tình trạng xói mòn. Lá và tán của các cây được trồng theo 7 tầng sẽ tạo lớp mùn, giúp cải tạo đất tự nhiên, giảm tình trạng lạm dụng phân bón hóa học, đất được phục hồi theo nguyên lý của một khu rừng tự nhiên.

Dự án “Vườn Rừng” từ khi triển khai đã giúp cải tạo 1 hecta đất dốc đang trong tình trạng bị xói mòn và độc canh cây ngô trở nên đa dạng sinh học với nhiều tầng tán. Hợp tác xã Đồng Rừng với các thành viên là người dân xã Chiềng Yên trực tiếp đứng ra quản lý toàn bộ hoạt động sản xuất tại Vườn Rừng. Agritage cử chuyên gia có chuyên môn cao về canh tác để tư vấn kỹ thuật cho bà con, đồng thời chịu trách nhiệm về đầu ra cho các sản phẩm của HTX với nhiều đặc sản đạt chuẩn organic như gạo tẻ râu, gạo tẻ mèo, lạc đỏ bản địa.... Với sự hỗ trợ vốn từ CC Foundation, Agritage đang cùng chính quyền và người dân huyện Vân Hồ phát triển mô hình Làng nông nghiệp di sản nhằm lưu giữ những tri thức bản địa trong canh tác nông nghiệp, những nét văn hóa đặc trưng của đồng bào dân tộc nơi đây, đồng thời lan tỏa mô hình tới nhiều vùng miền khác như Cao Bằng, Yên Bái, Lào Cai hay Cà Mau.

Một hợp phần không kém quan trọng của Dự án là phát triển du lịch sinh thái dành cho những người muốn kết nối với thiên nhiên và trải nghiệm trực tiếp về nông nghiệp hữu cơ, hiện đang được Vân Hồ Agritage khai thác hiệu quả. Đây là mô hình dễ áp dụng và có khả năng nhân rộng ra nhiều địa phương khác ngoài vùng Dự án, bao gồm nhiều chương trình du lịch trải nghiệm mang tính giáo dục cao dành cho học sinh và người dân miền xuôi nhằm cung cấp một không gian cởi mở, thân thiện để mỗi người tự khám phá bản thân ở nhiều khía cạnh khác nhau, đồng thời trải nghiệm văn hóa và cuộc sống của người dân bản địa với hoạt động canh tác nông nghiệp đặc thù, thưởng thức cảnh quan thiên nhiên, các món ăn đặc trưng và không khí trong lành tại vùng đất đang thực hành canh tác nông nghiệp thuận tự nhiên.

Tết Ất Tỵ tại bản Bướt thật rộn ràng với những homestay hoạt động hết công suất phục vụ những vị khách muốn trải nghiệm kết nối với thiên nhiên ngay từ những ngày đầu năm. Tiếng giã gạo bên nhà sàn thuần dân tộc Thái, tiếng róc rách reo vui của con suối đầy ắp cá chảy quanh bản cùng tiếng thác ầm ì quyện với màu xanh rì của ruộng rau, ruộng lúa hữu cơ hứa hẹn một mùa bội thu. Một mùa xuân mới lại về với Vân Hồ Agritage với nhiều dự án lan tỏa yêu thương tới cộng đồng sẽ được triển khai cùng CC Foundation trong năm 2025.