
Chắp cánh Dế Xu Phình - hành trình đưa STEM tới mỗi học sinh trong từng giờ học
2 ngày tập huấn nghiệp vụ và ngày hội STEM với sự tham gia của hàng trăm thầy cô giáo và các em học sinh trường PTDT Bán trú Tiểu học & THCS Dế Xu Phình (huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái) đã kết thúc trọn vẹn giai đoạn 2 hành trình “Chắp cánh e-learning & STEM Dế Xu Phình” trong rực rỡ nắng vàng và rộn ràng niềm vui. Đây là dự án hỗ trợ giáo dục miền núi dài hạn mà CC Foundation phối hợp cùng Khoa Khoa học và Công nghệ Giáo dục (tên mới của Viện Sư phạm Kỹ thuật - Đại học Bách khoa Hà Nội) tổ chức từ cuối năm 2022 với 2 giai đoạn chính: hỗ trợ từng giáo viên mỗi trường tự soạn bài giảng số e-learning và làm chủ công nghệ, đưa STEM vào từng giờ học. Giai đoạn 1 đã được tổ chức thành công với những giờ tập huấn về e-learning dành cho 27 giáo viên trường Dế Xu Phình, 120 giáo viên thành phố Lai Châu và 150 giáo viên trên địa bàn huyện Bố Trạch. Điều đáng quý sau giai đoạn 1 này là các thầy cô giáo tham gia khóa tập huấn đã chủ động chia sẻ kiến thức về soạn bài giảng số tới những giáo viên chưa nắm vững trên địa bàn và thường xuyên trao đổi, cập nhật kỹ năng mới về e-learning và STEM cùng Khoa KH&CNGD ĐHBKHN trong suốt 1 năm qua.
Trở lại Dế Xu Phình, các thành viên dự án từ ĐHBKHN và CC Foundation được chứng kiến sự trưởng thành vượt bậc của các thầy cô trường Dế Xu Phình. 2 buổi dự giờ lớp học STEM dành cho lớp 4 và lớp 7 do 2 giáo viên của trường tự soạn bài và không tập duyệt trước đã thu hút sự chú ý không chỉ của Khoa KHCNGD và Quỹ Chắp cánh mà còn làm ngạc nhiên gần 30 thầy cô giáo và cấp quản lý của 6 trường trên địa bàn Mù Cang Chải - những người không quản ngại đường xa tới Dế Xu Phình cùng chia sẻ kiến thức mới. Mỗi thầy cô đứng lớp đã đủ tự tin sử dụng công nghệ số, đưa STEM vào từng phút giảng bài chỉ sau 2 tuần được các giảng viên Khoa KHCNGD hướng dẫn online. Tuy còn nhiều nội dung cần hoàn thiện, nỗ lực của từng thầy cô Dế Xu Phình thật đáng trân trọng, đặc biệt với những giáo viên còn chưa được tham gia tập huấn giai đoạn 1. Điều bất ngờ lớn nhất trong các tiết học dự giờ với CC Foundation lại không đến từ các thầy cô mà từ những em học sinh tham gia buổi học. Trong giờ học về Chuỗi thức ăn trong tự nhiên, học sinh lớp 4 từ 4 nhóm đã tự tay thiết kế mô hình minh họa từ những nguyên liệu đơn giản và quen thuộc như giấy bìa, màu vẽ hay ống nước để tự tin lên bảng thuyết trình với 4 phong cách thiết kế hoàn toàn khác nhau mà không có sự chuẩn bị nào trước giờ học. Có nhóm sử dụng 4 đoạn ống nước cắt ngắn, trên có dán hình từ cỏ, châu chấu, chim, sói, sư tử và lần lượt để ống châu chấu chồng lên ống cỏ nhằm minh họa cho việc tiêu thụ thức ăn trong chuỗi, khi ống sư tử trùm bên ngoài cả chuỗi là cả lớp học ồ lên thích thú. Với chuỗi thức ăn Rêu - tôm - cá - gấu, chỉ đơn giản là 1 hình vẽ gấp lại với hình chú gấu có cái miệng rất to và chuỗi lần lượt hiện ra sau mỗi lần giở giấy. 2 nhóm còn lại cũng rất sáng tạo với chuỗi thức ăn minh họa gắn bằng dây chỉ hay tờ bìa dựng ảnh 3D. Bài giảng về Sóng âm lớp 7 cũng rất thu hút với tiết mục nhúng loa phát nhạc trong chậu nước để minh họa về truyền âm trong môi trường nước hay cuộc thi làm điện thoại ống bơ từ những nguyên vật liệu mua từ “Cửa hàng A Páo tốt bụng” và đội chiến thắng là đội hoàn thành điện thoại với số tiền ít nhất và hiệu quả nhất. STEM đã thực sự đi vào từng lớp học chứ không chỉ còn là món trang sức bề ngoài dành cho một vài học sinh tiêu biểu đi thi đấu robotic hay góc trang trí làm đẹp mỗi lớp học. CC Foundation tin tưởng cùng với bài giảng e-learning và trò chơi số, những bài giảng trong đợt tập huấn lần này sẽ là nguồn cảm hứng để các thầy cô vùng cao đưa STEM vào từng môn học, từng giờ giảng để mỗi ngày đến trường với các em học sinh miền núi thực sự là một ngày vui.
Sau 2 ngày tập huấn tại chỗ với sự hỗ trợ của 24 giảng viên và sinh viên Khoa KHCNGD ĐHBKHN, ngày hội “Đưa STEM lên núi - hành trình của sự kiên trì và yêu thương” đã thực sự bùng nổ trên sân ngôi trường mới được xây lại mang tên Dế Xu Phình. Gần 500 học sinh, thầy cô giáo, phụ huynh và các bà con trong vùng đã cùng hòa mình vào một lễ hội chưa từng diễn ra với đủ 5 góc trải nghiệm Science (Khoa học) - Technology (Công nghệ) - Engineering (Kỹ thuật) - Arts (Nghệ thuật) - Mathematics (Toán). Những thí nghiệm khoa học tạo núi khói tuôn trào cao cả chục mét hay dùng chuối chín đóng đinh như trong chương trình ảo thuật được thực hiện ngay trên sân khấu cuốn hút cả học sinh lẫn các đại biểu tham dự. Mỗi thành viên tới ngày hội sẽ được phát một hộ chiếu STEAM đầy màu sắc và mỗi lần hoàn thành tham gia 1 góc trải nghiệm sẽ được đóng 1 dấu xác nhận để cuối buổi lên sân khấu nhận quà là hộp bút hay dụng cụ học tập. Cuộc thi thiết kế siêu xe và đua xe công thức Dế Xu Phình tổ chức từ hôm trước dành cho các thầy cô với các nguyên liệu tự chế từ bìa, dây cao su và bóng bay đã khiến sân trường tưng bừng cùng sự tham gia cổ vũ của cả trăm học sinh bán trú, các thầy cô như trở lại tuổi thơ khi cũng hò reo, nhảy múa mỗi khi đội mình chiến thắng trong mỗi vòng thi. Trong ngày hội STEM, mọi lo lắng về việc trò chơi thiết kế siêu xe có thể quá khó với các em học sinh đã hoàn toàn tan biến khi tất cả các đội tham gia đều chế tạo thành công xe đua dù có xe chỉ đi được vài centimet hay thậm chí còn đi giật lùi. Sức sáng tạo được phát huy tối đa trong từng thiết kế và các bé gái Dế Xu Phình tỏ ra vượt trội so với các bạn nam. Góc này là bao gương mặt ngây thơ háo hức giơ tay nhận quà mỗi khi hoàn thành việc cắt dán hay đổ chất lỏng thành 3 lớp màu, góc kia chỉ thấy túi quần và chân váy phấp phới khi các em tiểu học nhỏ xíu như trẻ mầm non dưới xuôi say mê vùi đầu vào tô vẽ. Mỗi khu vui chơi là một trải nghiệm về STEAM mà không em nào cần quan tâm đó là Toán, KHCN hay Nghệ thuật, các em cứ say sưa nô đùa và sáng tạo theo sở thích. Hình ảnh sân trường đầy nắng và tràn ngập màu sắc của trang phục dân tộc và tiếng nói cười trong veo của hàng trăm em bé Dế Xu Phình sẽ là kỷ niệm không thể nào quên với cả CC Foundation và từng thành viên Khoa KHCNGD. Hành trình cõng chữ lên non của CC Foundation sẽ còn tiếp tục trong thời gian tới, cùng chờ nhé những chương trình bùng nổ cùng Khoa KHCNGD ĐHBKHN.
