Công ty TNHH Đầu tư và Phát triển Tây Bắc (Agritage) được thành lập năm 2016 với sứ mệnh bảo tồn và phát triển Nông nghiệp di sản Việt Nam. Agritage là tên viết tắt, được ghép bởi hai chữ tiếng Anh là Agriculture (nông nghiệp) và Heritage (di sản). Agritage đang cùng chính quyền và người dân huyện Vân Hồ phát triển mô hình Làng nông nghiệp di sản nhằm lưu giữ những tri thức bản địa trong canh tác nông nghiệp, những nét văn hóa đặc trưng của đồng bào người Thái và người Mường - những cư dân vùng văn hóa thung lũng đang sinh sống tại huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.

Dự án Vườn Rừng được xây dựng với mục tiêu tạo ra một mô hình rừng nhiều tán được canh tác bền vững trên đất dốc. Vườn Rừng mô phỏng hệ sinh thái của rừng tự nhiên, tận dụng sự tương hỗ giữa các tầng, tán để tạo dinh dưỡng cho cây phát triển. Tầng 1 là cây lâm nghiệp lâu năm như dẻ và trám với bộ rễ cắm sâu giúp giữ đất. Tầng 2 là cây ăn quả như bơ và hồng giòn, sống nương nhờ vào lớp mùn được tạo ra từ nhóm cây lâm nghiệp và cho thu hoạch sau 3 đến 5 năm. Tầng 3 là nhóm cây họ đậu như lạc và đỗ tương, giúp cải tạo đất và cho thu hoạch theo mùa vụ ngắn ngày. Tầng 4 là những cây dược liệu, tập trung vào củ bình vôi để cung cấp chất rotundine cho các công ty dược chế biến thuốc an thần tự nhiên, cho thu hoạch sau 3 đến 4 năm. Tầng 5, 6, 7 là các nhóm cỏ cộng sinh, giúp giữ mùn cho đất, chống xói mòn.

Hợp tác xã Đồng Rừng Vân Hồ với các thành viên là người dân xã Chiềng Yên trực tiếp đứng ra quản lý toàn bộ hoạt động sản xuất tại Vườn Rừng. Agritage cử chuyên gia có chuyên môn cao về canh tác để tư vấn kỹ thuật cho bà con, đồng thời chịu trách nhiệm về đầu ra cho các sản phẩm của HTX Đồng Rừng với nhiều đặc sản đạt chuẩn organic như gạo tẻ râu, lạc đỏ bản địa...

Mô hình Vườn Rừng là giải pháp phát triển bền vững mà CC Foundation tập trung tài trợ nhằm giúp phục hồi các vùng đất bị thoái hóa, xói mòn và nâng cao thu nhập cũng như chất lượng cuộc sống của người dân bản địa. Bộ rễ của 7 tầng cây tương ứng với 7 loài khác nhau như một hàng rào giữ đất, ngăn tình trạng xói mòn. Lá và tán của các cây được trồng theo 7 tầng sẽ tạo lớp mùn, giúp cải tạo đất tự nhiên, giảm tình trạng lạm dụng phân bón hóa học, đất được phục hồi theo nguyên lý của một khu rừng tự nhiên. Dự án Vườn Rừng trước mắt sẽ giúp cải tạo 1 hecta đất dốc đang trong tình trạng bị xói mòn và độc canh cây ngô trở nên đa dạng sinh học với nhiều tầng tán. Môi trường đất và nước tại bản Bướt - nơi thực hiện Dự án sẽ được cải tạo thông qua việc áp dụng các biện pháp canh tác bền vững trên đất dốc. Đây là một mô hình dễ áp dụng và có khả năng nhân rộng ra nhiều địa phương khác ngoài vùng Dự án. Hãy cùng CC Foundation trải nghiệm sự phát triển bền vững theo hướng thuận tự nhiên trong những bài viết tới về Dự án Vườn Rừng đầy tính nhân văn này nhé!